Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Αρχιτεκτονικό Εργαστήριο που διοργάνωσε το ΕΙΑ στην Τήνο από τις 3 έως και τις 8 Απριλίου. 16 φοιτήτριες και 4 φοιτητές, από διαφορετικές Σχολές και Τμήματα Αρχιτεκτονικής της χώρας, γνώρισαν μερικές από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταυτότητες του νησιού.
Η πρώτη ημέρα ξεκίνησε με διαλέξεις για την Τήνο και την παραδοσιακή της αρχιτεκτονική από την αρχιτέκτονα και διδάσκουσα στη Σχολή Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Μαρία Βιδάλη, την φοιτήτρια αρχιτεκτονικής με καταγωγή από την Τήνο Παρασκευή Μαρκάκη, τον Δρ. Αρχιτεκτονικής Αλέξανδρο Πρωτοπαππά και τον Αναπ. Καθηγητή ΕΜΠ Κώστα Τσιαμπάο. Το απόγευμα πραγματοποιήθηκε μια τρίωρη πεζοπορική διαδρομή, με οδηγό τον Μάνθο Πρελορέντζο, σε μονοπάτια ιδιαίτερου κάλλους με αφετηρία και κατάληξη το χωριό Βώλαξ.
Η δεύτερη ημέρα αφιερώθηκε σε αποτυπώσεις ξωκλησιών και περιστερώνων και δημιουργία image to 3d ΑΙ μοντέλων με την επιστημονική καθοδήγηση του Καθηγητή ΕΜΠ Μιλτιάδη Κατσαρού και την τεχνική υποστήριξη του φοιτητή αρχιτεκτονικής Ανδρέα Πριμηκύριου.
Η τρίτη ημέρα ξεκίνησε με μία επίσκεψη στα περίφημα ‘πράσινα λατομεία’, στην περιοχή του Μαρλά, υπό την καθοδήγηση της γεωλόγου μηχανικού και εικαστικού Μάνιας Μπενίση για να συνεχίσει το μεσημέρι στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας όπου μας ξενάγησε ο Γιάννης Μιχαήλ. Το απόγευμα μας υποδέχτηκαν στο εργαστήριο μαρμαρογλυπτικής Χονδρογιάννη, στον Πύργο, όπου είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε μυστικά της τέχνης του μαρμάρου και να σκαλίσουμε απλά διακοσμητικά μοτίβα πάνω στο λευκό μάρμαρο.
Η τέταρτη ημέρα αφιερώθηκε, κατά το μεγαλύτερο μέρος της, στον σχεδιασμό των αρχιτεκτονικών προτάσεων των φοιτητικών ομάδων για τον οικισμό Τριαντάρος, που ήταν και η έδρα του Εργαστηρίου. Το απόγευμα η ομάδα ξεναγήθηκε στη βραβευμένη μικροζυθοποιία Νήσος και μετά επισκέφτηκε τον σημαντικό Ιερό Ναό της Ευαγγελιστρίας, κατά τη μοναδική ακολουθία της Μ. Τρίτης.
Τέλος, την πέμπτη ημέρα πραγματοποιήθηκε η δημόσια παρουσίαση και συζήτηση των αποτελεσμάτων του Εργαστηρίου στο φιλόξενο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, στη χώρα της Τήνου, πριν την τελική αναχώρηση, αργά το απόγευμα.
Η θερμή ανταπόκριση από τους φοιτητές, οι ιδιαίτερες γνώσεις που πήραμε και η βαθειά ικανοποίηση που νιώσαμε όσοι συμμετείχαμε, διαμόρφωσαν μια μοναδική συλλογική εμπειρία. Βέβαια, το τηνιακό genius loci έχει τόσες πλευρές που ένα Αρχιτεκτονικό Εργαστήριο, όσο πλούσιο και να είναι, δεν αρκεί για να τις προσεγγίσει όλες.
Ραντεβού του χρόνου, με το Τήνος ΙΙ !
ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ
Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής
ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ
Ανώτερη Σχολή Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Πανόρμου Τήνου
Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού
Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας-Θράκης
Ιερά Μητρόπολη Σύρου – Αρχιερατική Επιτροπεία Ιεράς Νήσου Τήνου
Καθολική Αρχιεπισκοπή Νάξου-Τήνου-Άνδρου-Μυκόνου
ΔΙΑΜΟΝΗ
TinosHabitart
ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ
Εργαστήριο Μαρμαρογλυπτικής Χονδρογιάννη
ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Vidalis rent a car
CATERING
Μεσκλιές
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής (ΕΙΑ), υποστηρίζοντας έμπρακτα τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική διοργανώνει τη 12η Biennale νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων με πρόσφατα έργα τους από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η έκθεση εγκαινιάζεται το Σάββατο 16 Μαΐου στις 6:30μ.μ. στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάτρας και θα διαρκέσει μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026.
Στην έκθεση παρουσιάζονται 51 διακεκριμένα, υλοποιημένα και μη υλοποιημένα έργα, όπως αυτά αξιολογήθηκαν από την πενταμελή κριτική επιτροπή του ομώνυμου διαγωνισμού. Πάνω από 30 προπλάσματα έχουν συγκεντρωθεί για τους σκοπούς της έκθεσης που περιλαμβάνει σχέδια, φωτογραφίες, 3D renderings και αναλυτικά κείμενα για κάθε έργο που διακρίθηκε. Αναπόσπαστο κομμάτι της έκθεσης αποτελούν τα βίντεο των αρχιτεκτόνων που αναπτύσσουν τη θέση τους για τον ρόλο της αρχιτεκτονικής σήμερα, όπως αυτή αναδύεται μέσα από την πρότασή τους. Την έκθεση επιμελούνται οι επίκουροι καθηγητές του ΤΑΜ Πανεπιστημίου Πατρών Αλεξάνδρα Στράτου και Θάνος Ζαγορίσιος.
Η φετινή διοργάνωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το ΤΑΜ του Πανεπιστημίου Πατρών και το Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών. Υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Ελλάδας και τελεί υπό την αιγίδα του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Αχαΐας.
Η έκδοση της 12ης Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων
Το βιβλίο που εκδίδεται στο πλαίσιο της έκθεσης περιέχει το σύνολο των προτάσεων που διακρίθηκαν, καθώς και τις υπόλοιπες συμμετοχές, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική παραγωγή. Περιλαμβάνει τα κείμενα της πενταμελούς κριτικής επιτροπής του διαγωνισμού και των επιμελητών της έκθεσης, αλλά και τα σύντομα βιογραφικά σημειώματα όλων των αρχιτεκτόνων που συμμετείχαν στην έκθεση, στοχεύοντας σε μια ολοκληρωμένη καταγραφή.
Σχετικά με τον θεσμό
Η Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων είναι ένας καταξιωμένος θεσμός που καθιερώθηκε για πρώτη φορά το 1995 από το ΕΙΑ και έκτοτε επαναλαμβάνεται αδιάλειπτα έως σήμερα. Αφορά Έλληνες αρχιτέκτονες ηλικίας έως και 45 ετών. Στόχος των εκδηλώσεων της Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων είναι η συγκέντρωση ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος των δραστηριοτήτων των νέων αρχιτεκτόνων, η ανάδειξη νέων δημιουργών και η ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την ανάπτυξη της αρχιτεκτονικής σκέψης και την παραγωγή αρχιτεκτονικού έργου στην Ελλάδα σήμερα.
#eia12Biennale
Είσοδος ελεύθερη
Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών
Νέα Εθνική Οδός Πατρών – Αθηνών 38-40, Τ.Κ. 26442
Τ: 2613616100, 2613616177
ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ
Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής
ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Παν. Πατρών
Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
ΤΕΕ-Τμήμα Δυτικής Ελλάδας
ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ
Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Ν. Αχαΐας
GRAND SPONSOR
Metallock Honeycomb Systems
SPONSORS
Alumil
Bathroom Plus
Design Pergola
Progetto
Vagenas
Varelas Home Design
SUPPORTER
Kormos Group
Διαθέσιμο
Παραγγελία: info@heliarch.gr
ISBN: 978-618-88428-0-9
ΣΕΛΙΔΕΣ: 224
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 21×28 εκ.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Θεοδώρα Αλεξανδρή,
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ & ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ: FINE DESIGN
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο σφυγμός της Δωδέκατης Μπιενάλε
Μιλώντας σήμερα, από την απόσταση της τρίτης ηλικίας μου, για τη δωδέκατη επανάληψη της Μπιενάλε Νέων Αρχιτεκτόνων του ΕΙΑ, στην πρεμιέρα της οποίας είχα ενεργό, κυρίως οργανωτικό ρόλο, αποτελώντας τότε ένα μέρος των ‘νέων αρχιτεκτόνων’, δεν μπορεί να μη ταλαντεύομαι ανάμεσα σε ένα αυτονόητο απολογισμό και μια συναισθηματική επιβάρυνση.
Ναι, είναι πολύ σημαντικό ότι έγιναν δώδεκα Μπιενάλε σε 30 χρόνια και ότι αυτές έχουν συμβάλει στην ανάδειξη και καταξίωση μιας ανερχόμενης ελληνικής αρχιτεκτονικής, που σε αρκετές περιπτώσεις είναι το σημερινό ‘κατεστημένο’. Θα συμβεί αργότερα και σε κάποιους από τους νέους της δωδέκατης Μπιενάλε, και αυτό είναι οπωσδήποτε θετικό.
Εντελώς αντίστροφα, η πρώτη Μπιενάλε ήταν μια πρωτιά στη δυνατότητα παρουσίασης και προβολής του έργου των νεώτερων αρχιτεκτόνων και αυτό είχε μια πρωτόγνωρη αξία στη χώρα μας ενώ σήμερα οι νέοι και οι λιγότερο νέοι αρχιτέκτονες βραβεύονται για τα έργα τους συχνά, από διαφόρων ειδών πρωτοβουλίες με εύηχους τίτλους και αντίστοιχα ειδώλια. Υπάρχει ένας πληθωρισμός βραβείων και δεν είναι εύκολο να τα διαβαθμίσει κανείς μέσα στον αέναο επικοινωνιακό αναβρασμό.
Θέλουμε να πιστεύουμε πως το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής έχει εγκαταστήσει μια ανοιχτή και ταυτόχρονα αυστηρή διαδικασία συμμετοχής και διάκρισης πολλών χωρίς να διαβαθμίζει τα αριστεία τους, με στόχο την ευγενή παρότρυνση σε μια άμιλλα που δεν είναι ανταγωνιστική αλλά δημιουργική.
Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, οι Μπιενάλε Νέων είναι εκθέσεις που συνοδεύονται από κατάλογο έργων και ταξιδεύουν στην Ελλάδα. Η ενδέκατη Μπιενάλε εγκαινιάστηκε στη Θεσσαλονίκη και τώρα η δωδέκατη στην Πάτρα, αφήνοντας την Αθήνα σε δεύτερη μοίρα.
Στη Μπιενάλε του 2025/2026 διακρίθηκαν 51 έργα, το ένα τρίτο των οποίων είναι κατοικίες διακοπών σε νησιά και όμορφους ηπειρωτικούς προορισμούς. Δεν πρόκειται για έκπληξη. Η δεκαετία μας έχει ξεχυθεί από το άστυ και το προάστιο στο εξοχικό που μερικές φορές ανταγωνίζεται την πρώτη κατοικία, τουλάχιστον σε επιτήδευση και μορφή.
Έχουν διακριθεί σπίτια διακοπών που θα μπορούσαν να είναι οπουδήποτε, ακόμα και στη Μάνη, χωρίς στοιχεία τοπικής παράδοσης ή ελάχιστα, και αυτό είναι χαρακτηριστικό μιας καθαρής και αυτόνομης προσέγγισης του τόπου. Δεν θα συνέβαινε τόσο εύκολα πριν τριάντα χρόνια. Αντίστοιχα καθαρές γραμμές, και ακόμα περισσότερο τονισμένες, έχουν οι λίγες κατοικίες, πολυκατοικίες και συγκροτήματα σε αστικά περιβάλλοντα, όπως θα το περίμενε άλλωστε κανείς.
Πλάι τους, λίγα κτίρια με επαγγελματική ή κοινωνική λειτουργία εκφράζουν με τα σύγχρονα υλικά τους μια επιτηδευμένη νεωτερική αισθητική. Με εξαίρεση όμως λίγα έργα στην Κύπρο, δεν συναντάμε κτίρια παιδείας ή πολιτισμού, δημόσιο χώρο και εργασία ή κοινωνική κατοικία στις προτάσεις που συγκρίθηκαν. Αυτό είναι βέβαια μέρος μιας ευρύτερης κοινωνικής, οικονομικής και πολιτισμικής συνθήκης που μας προβληματίζει από χρόνια και απαιτεί συλλογικές ενέργειες στις οποίες θα συμβάλει, στο μέτρο του δυνατού, και το Ινστιτούτο.
Σε μια περισσότερο αρχιτεκτονική αντιμετώπιση, τα έργα που συμμετείχαν στη δωδέκατη Μπιενάλε εκφράζουν με πολυμορφία και πραγματισμό τις σύγχρονες συνθήκες ζωής και το πνεύμα της εποχής, χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις και αυτό είναι κατά τη γνώμη μου ιδιαίτερα θετικό, αν δεχτούμε ότι η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται πρώτα από όλα σε ζωτικές και ιδεολογικές ανάγκες.
Ο πειραματισμός, η τόλμη και η ανατροπή είναι βεβαίως ζητούμενα, για τους νεότερους τουλάχιστον, αλλά αυτό είναι μέρος μιας παράλληλης στόχευσης που ωριμάζει αργά και εγκαθίσταται συλλογικά στο πέρασμα του χρόνου.
Η δωδέκατη Μπιενάλε αναδεικνύει τον αρχιτεκτονικό σφυγμό της εποχής και αυτός έχει ένα καλό ρυθμό, έχει παλμό, αντιστικτική πολυφωνία και ένα εγγενή δυναμισμό που αποπνέει σιγουριά και επιτρέπει να αντιμετωπίζουμε αισιόδοξα το μέλλον.
Παναγιώτης Τουρνικιώτης
Πρόεδρος Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής
Τα “Αρχιτεκτονικά Θέματα” (1967-2013), μαζί με τη δίδυμη επιθεώρηση «Θέματα Χώρου + Τεχνών» (1970-2013), υπήρξαν από τα σημαντικότερα εκδοτικά επιτεύγματα, αφήνοντας το στίγμα τους αδιάλειπτα επί σχεδόν 60 χρόνια, στη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική. Η έκδοση τους αποτελεί μια ιστορική μαρτυρία, μια συστηματική καταγραφή αλλά και κριτική αποτίμηση της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής, συμβάλλοντας στο εγχείρημα του πολιτιστικού εκσυγχρονισμού της χώρας, με τις ποικίλες τοποθετήσεις και εκφάνσεις του.
Στα “Αρχιτεκτονικά Θέματα” δημοσιεύτηκαν κείμενα Ελλήνων και ξένων ιστορικών και θεωρητικών της αρχιτεκτονικής και παρουσιάστηκε το έργο όλων των σημαντικών Ελλήνων αρχιτεκτόνων μέσα από ετήσιες παρουσιάσεις και μονογραφίες.
Στα “Θέματα Χώρου + Τεχνών” η αρχιτεκτονική εμπλουτίστηκε, όπως διαφαίνεται και από τον τίτλο, επιπροσθέτως με αναφορές στη τρέχουσα εικαστική δραστηριότητα, αλλά και στις εφαρμοσμένες τέχνες και στο βιομηχανικό σχέδιο. Η έκδοση τους αποτελούσε ένα σημαντικό γεγονός που αναμενόταν με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς στις δεκαετίες του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα αποτελούσε ένα μοναδικό σημείο αναφοράς.
Ο Ορέστης Δουμάνης, ιδρυτής και εκδότης των περιοδικών “Αρχιτεκτονικά Θέματα” και “Θέματα Χώρου + Τεχνών” ήταν ένας πολιτικός μηχανικός, με ευρεία εποπτεία και μεγάλο ενδιαφέρον για την αρχιτεκτονική και τις τέχνες, παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, επισκεπτόμενος τις μεγάλες αρχιτεκτονικές και εικαστικές εκθέσεις στην Ευρώπη.
Με την πάροδο των ετών, η ανάγκη ψηφιοποίησης των δύο περιοδικών γινόταν ολοένα και πιο επιτακτική, λόγω της έλλειψης διαθεσιμότητας των τευχών στην αγορά. Η ψηφιοποίηση και αποδελτίωση όλων των τευχών και των παράλληλων εκδόσεων του Ορέστη Δουμάνη πραγματοποιήθηκε το 2024 από την αρχειονόμο Χαρά Ζώτου για το ΕΙΑ, υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού. Το όλο εγχείρημα είχε σαν στόχο τη δημιουργία του ακόλουθου ιστότοπου αρχειοθέτησης και παρουσίασης αυτών των τεκμηρίων, προσφέροντας μια εύχρηστη διεπαφή στους χρήστες, οι οποίοι θα μπορούν να επιλέγουν τον τίτλο, τον συγγραφέα ή το θέμα ενός άρθρου και να περιηγούνται με ευκολία μέσα στα περιεχόμενα και να διαβάζουν τα άρθρα που επιθυμούν, με την ενσωμάτωση προηγμένων λειτουργιών αναζήτησης και φιλτραρίσματος.
Το σύνολο του ψηφιοποιημένου αρχείου είναι διαθέσιμο εδώ.